مقالات علمی

تکنیکهای مقاله نویسی

­نگارنده: سید یحیی موسوی

Yahya_mousavi2005@yahoo.com

09126846511

تحقیق و پژوهش از اهمیت ویژه ای برخوردار است و به جرات می­توان گفت که همه پبشرفت­های علمی صنعتی پژوهشی تکنولوژی و جامعه شناسی بر پایه تحقیق و پژوهش استوار است. اصلی­ ترین و مهمترین شیوه ارائه نتایج یک مطالعه و تحقیق، تهیه مقاله است و محققی در صحنه تولید و انتشار علمی موفق است که بتواند نتایج خود را در مجلات معتبر به چاپ برساند. مقالات را از چند دیدگاه می توان دسته بندی كرد. یكی از این دسته بندی ها می تواند بر اساس محتوای اطلاعات مقاله باشد كه از این منظر مقالات به چهار نوع پژوهشی ، تحلیلی ، مروری و گردآوری تقسیم می شوند:

1. مقاله پژوهشی: برگرفته از تحقیقی است كه به تازگی پایان یافته است و چون متكی بر یافته های تحقیقاتی است، گزارش تحقیق نیز به آن گفته می شود. مقالات پژوهشی غالبا از ارائه نتایجی که در آزمایشگاه بدست آمده است، حاصل می­شود به زبان ساده­ تر مقالات پژوهشی حاصل پژوهش و تحقیق و آزمایش در حوزه­ای خاص می­باشد.

2. مقاله تحلیلی: این نوع مقاله كه به نام مقاله نظری نیز شناخته می شود، مقاله ای است كه مؤلف با استفاده از منابع پژوهشی پیشین، نظریة خاصی را در حوزه كار خود مطرح می نماید. در این نوع مقاله نویسنده ممكن است نظریه های قبلی را گسترش دهد، آن ها را با استفاده از شواهد استحكام بخشد، آن ها را به شكل دیگری بیان كند یا آنها را مورد تأمل و تردید قرار دهد. چنانچه از نام آن برمی­ آید مقاله تحلیلی، از تحلیل و موشکافی موضوعات در جهت بسط دادن موضوع و یا بیان نقاط قوت و ضعف آنها حاصل می­شود.

3. مقاله مروری: این مقاله به تحلیل كلان و ارزیابی انتقادی نوشته هایی می پردازد كه قبلاً منتشر شده است. مؤلف مقاله مروری از طریق مقوله بندی، یكپارچه سازی و ارزشیابی متون منتشر شدة پیشین، سیر پیشرفت پژوهش های جاری را در جهت روشن ساختن مسئله ای مشخص دنبال می كند. به عبارت دیگر و به زبانی ساده­ تر نویسنده در مقالات مروری نقطه نظرهای افراد مختلف را بدون اینکه دخل و تصرفی در آنها انجام دهد، را در کنار هم قرار داده و نسبت به نوشتن مقاله اقدام می­کند. مقالات مروری غالبا در حیطه­ هایی کاربرد دارد که در آنها نوشته ها و تحقیق­ های بسیاری انجام شده ولی مقاله­ ای که نتایج تمامی تحقیقات را در بر گرفته باشد و بتواند به صورتی جامع و یکپارچه کل موضوع را نشان دهد، وجود ندارد. با توجه به اینکه نویسنده مقالات مروری باید نسبت به تمام زوایای موضوع اطلاعات و دانش کافی داشته باشد، بطوریکه بتواند تمامی ابعاد موضوع را در مقاله بیان نماید، غالبا توصیه میشود که افرادی نسبت به نوشتن مقالات مروری اقدام کنند که خود در آن زمینه صاحب نظر بوده و چندین مقاله مروری و یا پژوهشی در آن مورد به چاپ رسانده باشد.

4. مقاله گردآوری: این نوع مقاله صرفاً به گردآوری و انعكاس نقطه نظرهای مختلف مندرج در نوشته های مرتبط با موضوعی خاص می پردازد و در واقع كار تازه ای را عرضه نمی كند. تفاوت آن با مقاله تحلیلی این است كه به ارائه نظریه جدیدی منتهی نمی شود و نیز با مقاله مروری این تفاوت را دارد که الزاماً به سنجش و ارزیابی كلیه آثار قبلی نمی پردازد. مقالات گردآوری را در اصل میتوان نسخه کوچکتر و ناقص­ تر مقالات مروری دانست. باید این را نیز مورد توجه قرار داد که ارزش علمی مقالات گردآوری شده نسبت به سه نوع اول مقاله به نسبت پایین میباشد. همچنین به خاطر داشته باشید که نشریه­ های معتبر داخلی و خارجی که دارای رتبه علمی ISI و یا علمی پژوهشی می­باشند، غالبا از چاپ کردن مقالات گردآوری شده خودداری می­کنند. البته علاوه بر 4 مورد ذكر شده، گونه های دیگری از نوشته های مجلات وجود دارند كه از فراوانی كمتری برخوردارند؛ نظیر یاداشت های انتقادی، نقد و بررسی، گزارش كوتاه و... که با توجه به اینکه ارزش آنها به نسبت نسبت به 4 مورد ذکر شده پایین­ تر میباشد، به همین دلیل از دادن توضیحات بیشتر در مورد آنها خودداری شده است.

نکته: امکان دارد که بسیاری از مقالات ترکیبی از انواع مقالات فوق باشد مثلا امکان دارد مقاله تحقیقی مروری باشد، بطوریکه در آن مقاله علاوه بر انعکاس نظرات مختلف به تجزیه و تحلیل آنها نیز پرداخته و نظرات و تحلیل­ های شخصی را نیز در داخل آنها وارد کرده باشد.


آموزش نگارش مقاله:

از آنجا که نوشتن صحیح و مناسب یک مقاله یک رکن اساسی برای چاپ مقالات می­باشد، در اینجا سعی شده است که به بررسی روش های صحیح نگارش مقالات پرداخته شود. به طور کلی هر مقاله شامل اجزای اصلی زیر است: (توجه داشته باشید که اجزای مقاله که در زیر آورده شده است، باید دقیقا به همین ترتیب در داخل مقالات آورده شود و به هیچ عنوان نباید محل آنها تغییر کند)

-عنوان

-نام نویسنده یا نویسندگان

-اطلاعات تماس

- چکیده

-واژگان کلیدی

-مقدمه

-مبانی نظری تحقیق

- روش تحقیق

-یافته های تحقیق

-بحث

-نتیجه گیری

-تشکر و قدردانی

-فهرست منابع

عنوان مقاله:

اولین بخش یک مقاله عنوان است که باید اشتراکاتی با موضوع اصلی تحقیق داشته باشد و به شکلی جذاب جمله‌بندی شده باشد. نکات زیر در انتخاب عنوان مقاله قابل توجه هستند:

-عنوان مقاله حتی الامکان باید دقیق و رسا بوده و از به کار بردن اصطلاحات نا آشنا یا اختصاری خودداری شود.

-عنوان مقاله حتی الامکان باید جمله خاصی باشد که نکات اصلی و عمده موضوع را در بر داشته باشد.

-به طور معمول (نه همیشه) در نام‌گذاری اکثر تحقیق ها این نکات در نظر گرفته میشود: چه چیزی را میخواهیم بررسی کنیم، در چه جامعه ای، در کجا و در چه زمانی. مثلا عنوان یک مقاله میتواند این باشد: بررسی رابطه سطح سواد مادران و تغذیه کودکان در شهر تهران سال 1386

-اگر کلماتی در توصیف ویژگی مطالعه شما نقش کلیدی دارند حتما در عنوان خود آن را بگنجانید. مثل "بررسي تاثير پارامترهاي مختلف تاير در ميزان صداي توليد شده در هنگام حركت تاير بر سطح جاده"

- در عنوان به صورت مختصر بهتر است که نوع مقاله ذکر گردد به عبارت دیگر با بکار بردن بررسی، آنالیز، مطالعه و ..... تا حدودی روند مقاله نوشته شده را مشخص گردد به عنوان مثال در صورت دقت به نام زیر میتوان فهمید که: "بررسی خواص آکوستیک کامپوزیت­های الیاف کربن و رزین پلی استر و مقایسه نتایج حاصله با چوب درختان صنوبر، گردو و راش" که این مقاله حاصل بررسی نتایج تجربی میباشد و در ضمن نتایج تجربی بدست آمده با نمونه های شاهد چوبی مقایسه شده است. به عبارت دیگر در این عنوان که کاملا رسا و مناسب میباشد در اصل خلاصه ای خیلی کلی از کاری که توسط نویسندگان در این مقاله انجام شده است آورده شده است و خواننده صرفا با مطالعه عنوان این مقاله به راحتی میتواند درک و پیش بینی صحیح از مطالب آن داشته باشد.

- هیچ گاه نباید در عنوان مقاله نتیجه پژوهش را به صورت ثابت شده ذکر نمود. اگر باز هم به عنوان مثال زده شده در قبل یعنی "بررسی خواص آکوستیک کامپوزیت­های الیاف کربن و رزین پلی استر و مقایسه نتایج حاصله با چوب درختان صنوبر، گردو و راش" دقت شود خواهید دید که در عنوان فقط به صورت کلی مواد و روند کلی و اهداف مقاله آورده شده است به هیچ عنوان نتایج بدست آمده در داخل مقاله بیان نشده است. به عبارت دیگر عنوان باید کاملا گویا بوده و به صورتی صریح هدف از تحقیق را بیان کند. اما افرادی که مایل به دانستن در مورد مقاله میباشند نباید تنها با خواندن عنوان نتایج مقاله را نیز پیدا کنند و برای درک و فهمیدن نتایج مقالات آنها باید خود مقاله را مورد بررسی قرار بدهند.

- عنوان باید «فاقد پیش داوری» باشد. به عنوان مثال، انتخاب این عنوان برای یک مقاله، مناسب به نظر نمی رسد: بررسی علل بی علاقگی رانندگان نسبت به بستن کمربند ایمنی!


نوشتن نام نویسندگان و آدرس آنها:

-نویسندگان و آدرس ها اسامی نویسندگان و همکارانی که در مطالعه شرکت داشته اند باید بطور کامل ذکر شود. همچنین نویسنده اصلی که مسئول ارتباط با خوانندگان است باید مشخص شده و آدرس کامل و شماره تلفن وی در اختیار خوانندگان قرار گیرد. در مورد مقالات علمی در بخش نوشتن نام نویسندگان دو مورد ددارای اهمیت اساسی پیدا میکند یکی نویسنده ای که نام وی در ابتدا نوشته میشود و دیگری نوسنده ای است که با علامت ستاره مشخص میشود و ایشان مسئول مکاتبات مقاله میباشند. باید دقت نمود که در مقالات علمی غالبا فردی که مجری اصلی طرح است نام وی را در ابتدا مینویسند. به عبارت دیگر چون در متن سایر مقالات در صورت رفرنس دادن به مقاله غالبا تنها نام نویسنده اول نوشته میشود به همین دلیل مجری اصلی طرح نام آن غالبا در ابتدا نوشته میشود.

به اطلاع میرساند که مجلات علمی از بین نویسندگان فقط با فردی که اسم آن به عنوان مسئول مکاتبات نوشته شده است، ارتباط برقرار میکنند و در ضمن در مقاله چاپ شده نیز شماره تلفن و آدرس ایمیل این نویسنده را برای ارتباط خوانندگان با نویسندگان چاپ میکنند. غالبا نام استاد راهنمای طرح به عنوان نویسنده مسئول مکاتبات نوشته میشود. همچنین نام استاد راهنما غالبا بعد از مجری اصلی در مرتبه دوم قرار خواهد گرفت. به منظور آشنایی بیشتز صفحه اول مقاله انتشار یافته توسط نویسندگان در نشریه علمی پژوهشی تحقیقات علوم چوب و کاغذ ایران در زیر آورده شده است. چنانچه ملاحظه میگردد نام مجری اصلی طرح که دانشجوی مهندسی پلیمر میباشد در ابتدا آمده و نام استاد راهنمای طرح همراه با یک ستاره در بالای آن در مرتبه دوم آمده در قسمت پایینی آدرس ایمیل ایشان نیز برای حفظ ارتباط در بین خواننده و نویسنده آورده شده است. همچنین با توجه به روند نامگذاری فوق متوان فهمید که جناب دکتر محمد مهدی جلیلی استاد راهنمای طرح فوق بوده اند. در مرتبه سوم نیز نام همکار پژوهشی طرح آورده شده است.

- بعد از اینکه نام نویسندگان آورده شد نوبت به بیان آدرس نویسندگان میرسد به عبارت دیگر نویسندگان باید بیان کنند که در چه مرکزی فعالیت مینمایند. لازم است اشاره گردد که در مقالات علمی منظور از آدرس آدرس منرل یا محل کار نیست بلکه منظور محل علمی یا صنعتی ای است که فرد در آن حضور دارد مثلا دانشگاه امیر کبیر، یا دبیرستان علامه حلی و یا شرکت یاسا پارت

-در آدرس دادن باید محل دقیقی که فرد در آن حضور دارد داده شده باشد، مثلا دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا، گروه موسیقی همچنین باید رتبه علمی نویسندگان نیز بیان گردد تا خواننده قبل از خواندن مقاله درک مختصری با رزومه نویسندگان نیز پیدا کند. چنانچه به صفحه اول مقاله آورده شده نیز توجه گردد مثال دیگری از نحوه آدرس دادن را متوجه خواهید شد

- نکته بسیار مهم در نوشتن آدرس حمایت هایی است که مرکزی که آدرس را به نام آن مینویسید از نویسنده خواهد کرد که در این میان به توجه به اینکه هر مرکز دانشگاهی شیوه و متد خاصی برای نوشتن آدرس دارد باید قبل از نوشتن آدرس از نوع متد فوق اطلاع پیدا کرد

- امکان دارد نویسنده ای در بیش از یک مرکز حضور داشته باشد و نوشتن آدرس هریک از دو مرکز نیز برای ایشان سودمند باشد. که در این میان به اطلاع میرساند که از نظر مجلات توشتن بیش از یک آدرس فاقد مشکل میباشد ولی به هر حال بسیاری از مراکز در صورتی که در زیر نام نویسنده بیش از یک آدرس نوشته شود، حمایتهای مادی و معنوی ای از نویسنده بابت نوشتن آن مقاله نخواهند کرد. به همین دلیل پیشنهاد میشود که قبل از نوشتن آدرس و نوع آن به مرکزی که قرار است از شما بابت نوشتن آدرس حمایت کند مراجعه فرمایید و از اصول و ضوابط آن مرکز برای حمایت مادی و معنوی از نویسندگان مقالات اطلاع دقیق حاصل شود.


چکیده تحقیق:

چکیده پس از عنوان بیشتر از سایر بخشهای یک مقاله خوانده میشود و در چکیده قسمت های مختلف مقاله شامل مقدمه، اهداف، روشها و نتایج تحقیق بصورت خلاصه ذکر می شود. در صورت مراجعه به مراکز اینترنتی معتبر برای در اختیار گرفتن مقالات علمی (مانند سایت های بین لمللی بسیار معتبر www.sciencedirect.com، www.springer.com، و یا پایگاه اینترنتی ملی www.magiran.com میتوان ملاحظه کرد که چکیده مقالات به صورت رایگان در اختیار مراجعه کنندگان قرار داده شده است این در حالی است که در صورتی که مراجعه کنند بخواهد کل مقاله را داشته باشد نیازمند پردخت هزینه های مربوط به دریافت مقاله میباشد. همچنین گاهی خواننده فرصت برای خواندن تمام مقاله ندارد و به عبارت دیگر میخواهد فقط با خواندن چکیده مقاله متوجه شود که در مقاله فوق چه مواردی بیان گردیده است تا در صورت منطبق بودن تمام مطالب مقاله با چیز مورد نیاز، خواننده وقت بگذارد و کل مقاله را مورد ارزیابی قرار دهد. به همین دلیل باید چکیده مقاله کاملا گویا و رسا بوده و تمامی مواردی که در مقاله آورده شده است از جمله علت انجام این تحقیق، مواد اولیه انتخاب شده، روش ساخت نمونه ها، روش تست کردن نمونه ها روش تحلیل نتایج بدست آمده و در نهایت نتایج نهایی که در مقاله بدست آمده است، باید در چکیده به صورت خلاصه آورده شده باشد. بطور خلاصه چکیده باید طوری نوشته شده باشد که کلیتی از فعالیت پژوهشی فرد را در اختیار خواننده قرار دهد. در چکیده باید کلیت کار بیان شود و نباید درگیر جزئیات شد. در چکیده در عین حال که باید وارد جزئیات نشوید ولی با این حال باید نتیجه نهایی بدست آمده از تحقیق و همچنین خلاصه ای از روش تحقیق را شامل شده باشد.

متن چکیده و به طور کلی تمام قسمت­های مقالات باید به صورت مجهول سوم شخص نوشته شده باشد. به عنوان مثال بجای این که بگوییم "در این تحقیق اثر آلودگی هوا بر روی سلامت روانی جامعه را بررسی کردیم" بهتر است بگوییم "در این تحقیق اثر آلودگی هوا بر روی سلامت روانی جامعه بررسی شد"

- تقریبا تمامی مقالات برای نوشتن چکیده تعداد کلمات خاصی را پیشنهاد مینمایند که امر فوق را میتوان در ابتدای هر مجله در قسمت راهنمای نویسندگان به راحتی اطلاع پیدا کرد ولی به هرحال در اکثر مجلات تعداد کلمات چکیده 150 تا 250 کلمه محدود است. در این میان توصیه میگردد که به صورتی دقیق به حفظ امر فوق دقت گردد زیرا در صورت عدم رعایت تعداد کلمات مجاز در چکیده بدون شک مجله خواستار اصلاح امر فوق خواهد گردید و به هین دلیل پیشنهاد میشود از همان ابتدا روند صحیح نوشتن مقاله بر حسب قوانین مجله را مو به مو اجرا کنید تا در مراحل تایید مقاله با مشکلات کمتری مواجه گردید.

با توجه به اینکه چکیده باید شامل تمامی قسمتهای مقاله باشد، پیشنهاد میشود که چکیده آخرین قسمتی از مقاله باشد که به نگارش در می آید تا با پس نوشتن مقاله با درک بیشتری از محتویات مقاله نسبت به نوشتن چکیده اقدام گردد. این در حالی است که برای شرکت در بسیاری از سمینارها و کنفرانسها لازم است که چکیده مقاله در ابتدا ارسال گردد تا بعد از بررسی های اولیه چکیده در صورت مثبت بودن نتایج داوری، مقاله اصلی نویسندگان ارسال گردد. در این شرایط پیشنهاد میگردد تا با مجسم نمودن مقاله ای که مد نظر دارید که به نگارش در بیاورید، اصول فوق را در نوشتن چکیده رعایت فرمایید.


واژگان کلیدی:

در تمامی مقلات چند واژه کلیدی که از اهمیت زیادی در مقاله برخوردارند، در این قسمت ذکر می شود. ضمن این که با ذکر واژه های کلیدی در سایتهای علمی اینترنتی می توان به دنبال مقاله نیز گشت. نوشتن کلمات کلیدی مناسب سبب میگردد که موتورهای جستجو راحت تر بتوانند مقاله را جستجو و در اختیار خوانندگان قرار دهند و به همین دلیل نوشتن کلمات کلیدی مناسب کمک شایانی به پیدا شدن راحت تر مقاله خواهد کرد. نکته ای بسیار مهمی که در اعتبار مقالات علمی وجود دارد تعداد رفرنسهایی است که نویسندگان سایر مقالات به این مقاله میدهند، از آنجا که رفرنس دادن نویسندگان سایر مقالات به این مقاله مستلزم پیدا شدن راحت این مقاله توسط موتورهای جستجو است، پیشنهاد میگردد که در نوشتن و انتخاب کلمات کلیدی نهایت دقت را مبذول دارید.

فلسفه واژه کلیدی این است که در نگاه اول کسی که مقاله را نگاه میکند و در عمل حتی حوصله خواندن خلاصه مقاله را نیز ندارد، بعد از خواندن صرفا اسم مقاله، با دیدن کلمات کلیدی مطمئن شود که موضوع مقاله دقیقا پیرامون همان چیزهایی که فرد دنبالش میگردد، چرخش دارد. تا در صورت مثبت بودن مشغول خواندن چکیده مقاله و در نهایت دریافت مقاله گردد.

- فرض کنید که مقاله­ ای تحت عنوان "بازیافت راهکاری مناسب برای نجات طبیعت از زباله­های پلاستیکی" ارائه گردیده است که در آن مقاله انواع روشهای بازیافت برای استفاده دوباره از انواع زباله های پلاستیکی توضیح داده شده است، در این صورت می­ توان واژه­ های کلیدی را به صورت زیر انتخاب نمود:

بازیافت، زباله­ های پلاستیکی، بازیافت مکانیکی(به عنوان یکی از روش­های بازیافت)

تعداد پیشنهاد شده برای واژه های کلیدی در حدود 5 الی 6 واژه بوده، که البته امر فوق بسته به نوع نشریه متفاوت است. به همین دلیل توصیه میشود که حتما قسمت راهنمای نویسندگان که در هر مجله ای وجود دارد، را برای اطلاع از تعداد واژه­ های کلیدی قابل پذیرش در آن نشریه مطالعه فرمایید. چنانچه قسمت راهنمای نویسندگان مجله مورد مطالعه قرار گیرد خواهید دید که علاوه بر اینکه تعداد کالمات کلیدی مورد نیاز را بیان کرده است حتی علامتی که لازم است به وسیله آن کلمات کلیدی از هم جدا شوند نیز بیان گردیده است که امر فوق نشان دهنده اهمیت کلمات کلیدی از نظر تمامی مجلات میباشد.

برای نوشتن کلمات کلیدی مناسب این گونه تفکر کنید که فرض کنید که شما میخواهید در اینترنت دنبال مقاله ای مشابه با چیزی که قرار است بنویسید، بگردید در این صورت چه چیزهایی را در موتورهای جستجو خواهید نوشت که بتوانبد به چنین مقاله ای دست پیدا کنید. دراین صورت پیشنهاد میگردد که در کلمات کلیدی مقاله حتما موارد فوق را قرار بدهید

رعایت صداقت در نوشتن کلمات کلیدی امری بسیار مهم است به طوریکه تمامی کلمات کلیدی که بیان میگردد بیان مهمترین قسمتها و پارامترهای مقاله باشد. نه اینکه برای پیدا شدن راحت تر مقاله فقط تعدادی کلمات کلی که احتمالا اکثر افراد در هنگام جستجو وارد میکنند ، در قسمت کلمات کلیدی نوشته شود.


مقدمه

اگر بخواهیم خیلی صریح ارزش مقدمه را روشن کنیم باید این گونه اشاره کرد که مقدمه علتی است که نویسنده را ترقیب به نوشتن مقاله کرده است. به عنوان مثال فردی اثر زباله های پلاستیکی بر محیط زیست را بررسی کرده است در این میان در مقدمه ابتدا باید مشکل را باز نمود تا همه از وجود این مشکل آگاه شوند مثلا میتوان اینگونه مقدمه را آغاز کرد "امروزه زباله های پلاستیکی جزئی جدا نشدنی از زندگی شهری بوده که اثرات تخریبی بسیاری بر روی محیط زیست دارند(1). بطور کلی با توجه به عمر بالای زباله های پلاستیکی، عدم تجزیه آنها مشکلات بسیاری را ایجاد نموده است(2)"

- در مقدمه و به طور کلی در هر جای مقاله هر وقت موردی ذکر میگردد بالافاصله باید در جلو آن در پرانتز (بسته به فرمت مجله) منبعی که آن مطلب از آن ذکر گردیده است، آورده شود. در مثال بالا (1) یعنی این مطلب از رفرنس شماره 1 نقل گردیده است. نوع روش ذکر منبع بسته به فرمت انواع مجلات متفاوت بوده ولی در هر صورت نکته ای که بسیار مهم است این است که باید بالافاصله بعد از ذکر هر مورد منبع آن آورده شود.

حال که مشکلی که علت شروع تحقیق بود در مورد آن بحث شد و بر همه خواننده ها روشن گردید که چرا نویسندگان اقدام به نوشتن این مقاله کرده اند، باید در مورد کارهایی که قبلا برای حل این مشکل انجام شده است، با ذکر منبع توضیحاتی آورده شود. به عنوان مثال در مورد موضوع اثرات زباله های پلاستیکی بر محیط زیست میتوان قسمت دوم مقدمه را این گونه بیان کرد "در این میان برای از بین بردن مشکلات زیست محیطی زباله های پلاستیکی، محمدی روش بازیافت را روشی موثر ارزیابی کرده است (3)، همچنین ناصری بیشتر از اقدامات فیزیکی، بحث آموزش و فرهنگ­سازی را موثر توصیف کرده است (4) و ..."

- باید دقت کرد که وقتی که در داخل مقدمه به بیان کارهایی که دیگران برای حل شدن مشکل پرداخته اند می­ پردازید باید طی یک یا چند جمله نتیجه عملی که از تحقیق سایرین بدست آمده است را خیلی گذرا اشاره کرد و سپس از روی آن رد شد.

در نهایت پس از اینکه در مورد گذشته تحقیقات بر روی موضوع توضیحاتی داده شد باید اشاره کرد که حتی با وجود اینکه کارهایی در گذشته انجام شده است ولی با این حال باز هم مشکل حل نشده است و به همین دلیل در این پژوهش برای حل این مشکل راه کاری ارائه شده است. به مثال خودمان در مورد اثر زباله های پلاستیکی بر روی محیط زیست برمیگردیم که در این صورت مقدمه را میتوانیم به صورت زیر به پایان برسانیم "با وجود تحقیقات و راهکارهای ارائه شده، با این حال در عمل تاثیر مثبتی در رها کردن محیط زیست از زباله های پلاستیکی دیده نمیشود، به همین دلیل در این مقاله جایگزین نمودن ظروف پلاستیکی با ظروف کاغذی بررسی شد"


مبانی نظری تحقیق

ادبیات تحقیق یا مبانی نظری، به تشریح مفاهیم، تعاریف و تاریخچه موضوع تحقیق می پردازد. نویسنده مقاله باید بر ادبیات تحقیق مسلط بوده و مبانی نظری موضوع تحقیق خود را به طور مختصر ولی کاربردی بیان نماید. مبانی نظری تحقیق باید با استناد و ارجاع علمی آورده شود. یک مقاله خوب باید بخش مبانی نظری قابل قبولی داشته باشد. در این مورد نیز اگر بخواهیم با زبان بسیار ساده این موضوع را بیان کنیم، میتوان این گونه اشاره نمود که فرض کنید که برای بدست آوردن نتایج آزمایش از دستگاهی استفاده نموده اید، در قسمت روش تحقیق که در قسمت بعدی آورده شده است، باید به خصوصیات دستگاه و علت انتخاب دستگاه و روش انجام تست دقیقا اشاره نمود. ولی نکته بسیار مهم که باید آن را نیز دقیقا بیان نمود بیان مبانی نظری و علمی که دستگاه بر مبنای آنها طراحی شده است میباشد. به عبارت دیگر خواننده باید از کلیه مبانی علمی که تحقیق و پژوهش شما بر پایه آن استوار است کاملا مطلع گردد. فرض کنید شما میزان جذب آب تعدادی نمونه را اندازه گیری کرده اید، در این صورت قبل از بیان اینکه میزان جذب آب چقدر است روش دقیقی که جذب آب را با استفاده از آن اندازه­ گیری کرده اید را نیز باید دقیقا توضیح دهید. همچنین باید فرمول بدست آوردن جذب را نیز دقیقا بیان و به توضیح آن بپردازید.


روش تحقیق:

در این قسمت باید روشی را که برای تحقیق در نظر گرفته­ اید، به همراه توضیح در مورد اینکه چرا این کار را انجام داده­ اید، آورده شود. مثلا اگر در داخل مقاله تعدادی نمونه آزمایشگاهی را مورد بررسی قرار داده اید و تست­های مختلفی بر روی آن گرفته­اید، باید دقیقا شرح دهید که روش تولید نمونه­ های آزمایشگاهی چگونه بوده و علت انتخاب این روش برای تولید نمونه ها چگونه بوده است. بعلاوه باید تست­هایی که انجام شده است علت انتخاب آنها و همچنین روش دقیق انجام آزمون باید دقیقا توضیح داده شود. چنانچه مقاله از نوع تحلیلی بوده و با تحلیل­های مختلف موضوعی مورد بررسی قرار گرفته باشد، باید علت اینکه چرا موضوع را از چشم­اندازی ویژه نگاه کرده اید، دقیقا توضیح داده شود. اگر بخواهیم این بخش از مقاله را خیلی خودمانی توضیح داد باید این گونه اشاره کرد که فرض کنید شما روشی خاص برای درست کردن غذایی آموخته اید و قصد دارید که این روش را به تعدادی از دوستانتان نیز آموزش دهید، در این صورت شما باید دقیقا توضیح دهید که چه موادی مورد نیاز است و مقدار دقیق هر کدام از مواد را نیز باید دقیقا ذکر کنید. همچنین باید در مورد علت انتخاب مواد کاملا توضیح دهید مثلا باید ذکر کنید که نمک را برای اینکه غذا طمع بگیرد، روغن را برای اینکه مواد خوب سرخ بشود انتخاب نموده اید. همچنین باید نوع و درجه حرارتی اجاق و مدت زمان لازم برای پخت را نیز دقیقا ذکر کنید. در مورد مقاله نویسی نیز دقیقا همین موضوع وجود دارد و در روش تحقیق باید هرچیزی را که پیش­ نیاز درک نتایج تحقیق است را باید دقیقا ذکر کنید.

نکته: در بسیاری از مقالات با توجه به نزدیکی بسیار بالای مبانی نظری تحقیق و روش تحقیق در بسیاری از مقالات این دو را نمیتوان به عنوان دو بخش جدا از هم تفکیک نمود. به عبارت دیگر در جایی که روش انجام تست و علت انتخاب آن تست آورده شده است، در همان جا فرمول­ها و مبانی نظری نیز به طور کامل ارائه میگردد.


یافته های تحقیق:

در این قسمت نتایج بدست آمده از پژوهش ذکر می شود. نتایجی کلیدی مطالعه باید با کلمات روان و دقیق و بدون بزرگ نمایی ذکر شود. از روشهای مختلفی برای ارائه نتایج استفاده می شود. استفاده از اعداد، جداول و نمودارها کمک ارزنده ای به ارائه مطلب بطور ساده تر می نماید اما لازم است داده های جداول و نمودارها به طور کامل تشریح شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. در مواردی که از روش ها و آزمون های آماری برای بررسی نتایج و تحلیل داده ها استفاده شده باشد، باید نوع آن نیز ذکر شود.

نکته: در آوردن نتایج تحقیق حفظ صداقت و ارائه صحیح نتایج همانگونه که بدست آمده است، اقدامی بسیار ارزنده بوده که استفاده از نتایج را برای سایر محققین نیز کاربردی و بسیار مفید خواهد ساخت. در این میان با توجه به استفاده بسیاری از محققین از نتایج هر مقاله، در صورت عدم حفظ صداقت، نوعی خیانت به جامعه علمی که سبب به خطا انداختن سایر محققین نیز میگردد، به انجام رسیده است.

با توجه به وابستگی بسیار بالای یافته­ های تحقیق و بحث در مورد آنها، توضیحات بیشتر در این مورد را به قسمت بحث در مورد نتایج تحقیق انتقال میدهیم.


بحث در مورد نتایج تحقیق:

در این قسمت به تفسیر نتایج ارائه شده می پردازیم. همچنین می توان به مقایسه نتایج به دست آمده از مطالعه حاضر با نتایج سایر مطالعه ها پرداخت و با توجه به مجموعه شواهد نتیجه گیری نمود. در صورت لزوم می توان پیشنهادهایی برای انجام مطالعات بهتر و کامل تر در آینده ارائه داد.

- در بسیاری از مقالات قسمت یافته­ های تحقیق و بحث در مورد نتایج تحقیق به صورت جدا از هم ارائه نمیگردد، بدین صورت که بالافاصله بعد از اینکه هر قسمت از نتایج ارائه شد بالافاصله توضیحات مربوطه نیز داده خواهد شد.

-با توجه به گستردگی بسیار زیاد در این مورد، باید توجه نمود که اراده مناسب نتایح و بحث در مورد آنها تا حدودی نیازمند کسب تجربه است. به همین دلیل توصیه میگردد که محققین عزیز خواندن انواع مقالات را فراموش نکرده و حتما مقالات متعدد بخصوص مقالاتی که سبک نگارش و موضوع آنها شبیه به فعالیت خودشان میباشد، را مد نظر قرار داده و با ریز بینی خاصی نسبت به خواندن آنها اقدام کنند.


نتیجه گیری:

نتیجه گیری یکی از مهمترین قسمت­های مقاله است که متاسفانه نویسندگان کمتر به آن توجه میکنند و همین یکی از دلایل رد شدن مقالات بسیاری از افراد در نشریات مختلف میباشد. اگر بخواهیم در مورد نتیجه گیری خیلی خودمانی صحبت کنیم. میتوان مثال زیر را بیان نمود. فرض کنید شما زحمت انجام کاری را طی چند ماه کشیده اید و روند امور آن را از ابتدا تا انتها جلو برده اید، حال فردی از شما سوال میکند شما که این همه زحمت کشیده اید حاصلش چه شد؟ نتیجه گیری نیز در مقاله دقیقا همین نقش را دارد شما باید در نتیجه گیری نشان دهید که تحقیقی که کرده اید نتایج مفیدی داشته و استفاده از نتایج آن میتواند مقید باشد


تشکر و قدردانی:

اگر از فرد یا ارگانی به دلیل راهنمایی ها و یا حمایت هایش از این تحقیق تمایل به تشکر و قدردانی دارد، محل تشکر و قدردانی در این قسمت است

نکته: در مقالات علمی غالبا تشکر و تقدیر از مراکز اداری و یا علمی بوده که با در اختیار قرار دادن آزمایشگاه و یا تامین کردن هزینه­ های پژوهش نسبت به پیشبرد تحقیق اقدامات شایسته را به انجام رسانیده اند. همچنین در صورت تشکر و قدردانی از افرادی که مستقیم با تحقیق در ارتباط بوده و عملکرد آنها تاثیر مستقیمی بر روی تحقیق داشته است، به عمل میآید.

نکته: باید توجه داشت که تقدیر و تشکر از پدر، مادر، همسر، فرزندان و ... اگر چه در مقالات مجاز میباشد، اما این موضوع مرسوم نبوده و به هیچ عنوان توصیه نمیگردد.


فهرست منابع:

در پایان لازم است کلیه منابعی که در تحقیق مورد استفاده قرار گرفته‌ اند، به شیوه ای مطلوب ذکر شوند. شیوه نگارش منابع در نشریات مختلف متفاوت است و بهتر است از راهنمایی این نشریات و شرایط نگارش مقالات کمک بگیریم.

نکته بسیار مهم: هر مجله برای پذیرش مقاله دارای فرمت و سبک خاصی میباشد، که این فرمت را میتوان در قسمت "راهنمای نویسندگان" مشاهده نمود. در این میان ارائه مقاله دقیقا با سبکی که در راهنمای نویسندگان توضیح داده شده است، کمک بسیار زیادی به تایید مقالات در نشریه فوق خواهد کرد.

نکته بسیار مهم: در بین قسمت­های فوق انتخاب صحیح اسم و نگارش اصولی و مناسب چکیده و مقدمه بیشترین تاثیر را در تایید و یا رد شدن مقالات شما در نشریات خواهد داشت. در این میان به منظور کسب تجزبه در نکارش موارد فوق توصیه میگردد حتما نسبت به مطالعه مقالات مختلف اقدام گردد.

نکته: به یاد داشته باشید که قبل از ارسال مقاله خود به یک مجله، ابتدا فرم نحوه نگارش مقاله را از آن مجله دریافت نموده و مقاله خود را در قالب آن فرم تهیه و تایپ نمایید (به عنوان مثال تعداد کلمات، فونت، تعداد خطوط، فاصله خطوط از کناره های صفحه و…)


برچسب‌ها: نوشتن چکیده مقاله, مقدمه در مقالات پژوهشی, چاپ مقاله, اصول مقاله نویسی, نحوه نتیجه گیری در مقالات علمی
[ چهارشنبه چهارم مرداد 1391 ] [ 13:21 ] [ سید محسن رضائی ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

خدا را شکر گذارم
که هیچ وقت مرا تنها نگذاشته است و در تنهاترین شرایط کمک و راهنمای من بوده و هست

قبلا مطالب جالبی که در اینترنت می دیدم در کامپیوتر ذخیره می کردم و بعد تصمیم گرفتم به جای ذخیره مطالب آنها را در یک فضای مجازی ذخیره و در اختیار دیگر کاربران اینترنت هم قرار دهم
وبلاگ اصلی و دل نوشته های من به آدرس ذیل می باشد Atar86.blogfa.com